?

Log in

schrijverstournee Kuala Lumpur en Makassar juni 2011 dag 8

« previous entry | next entry »
Feb. 3rd, 2012 | 02:48 pm

Woensdag 15 juni

Bezoek aan een eiland voor de kust van Makassar. De bedoeling was dat we na verkenning van het eiland weer een voordracht zouden doen, maar de elektriciteit is uitgevallen op het eiland, waardoor weer geen projecties kunnen plaatsvinden. Het is te warm om het in de open lucht te doen, dus besloten wordt dit onderdeel naar de middag te verplaatsen. Terwijl we wachten op de boot die ons mee terug moet nemen, en op dat deel van de groep dat nog ergens achterblijft, doet Rodaan samen met een lokale schrijver als tolk een spontaan optreden op de kade. Het is prachtig en de plaatselijke bevolking kijkt geboeid toe.

’s Middags terug in het hotel volgt er een discussie tussen de lokale schrijvers en de buitenlanders. Er wordt veel over geloof en censuur gepraat. Naar aanleiding van het contrast tussen de armoe op het eiland dat we bezocht hebben, en de bouw van een nieuwe dure moskee op het piepkleine eiland, terwijl er al een moskee was, stelt Gunduz de vraag: stel dat je kritiek zou willen leveren op de bouw van die moskee, zou je dat dan vrijuit kunnen doen? Een van de Indonesische schrijvers antwoordt dat hij zich vrij zou voelen om er een gedicht over te schrijven. Poezie blijkt hier de beste vorm om kritiek te leveren, zoals satire dat in Maleisie was. De Indonesiërs proberen het beeld te nuanceren dat het een onvrij land is, er bestaan sinds 1998 ook organisaties waarin homo’s en transseksuelen zich organiseren, en in de literatuur wordt er nu ook over deze zaken geschreven. ‘We voelen ons nu veel vrijer om te schrijven waarover we willen,’ zegt Lily. Een van de vrouwen – Ernie, een verlegen ogend meisje met hoofddoek – blijkt erotische gedichten en proza te schrijven. Abeer vraagt of haar ouders dat weten, Ernie antwoordt bevestigend. Abeer zegt onder de indruk te zijn: zelf draagt ze geen hoofddoek en wordt ze gezien als een vrije vrouw, maar ze houdt haar werk voor haar vader verborgen omdat ze weet dat hij het afkeurt. ‘I dare to provoke society, but not my dad.’

 Een andere Indonesische vrouw heeft meegewerkt aan Indonesische vagina-monologen, die als zeer schokkend en taboedoorbrekend werden ervaren, maar niet verboden. Dat je een hoofddoek draagt wil niet zeggen dat je niet over seks kunt praten. Literatuur is iets anders dan religie. Indonesie is het grootste islam-land ter wereld, maar het is een gematigde vorm van islam, die vrouwen toestaat om een maatschappelijke rol te spelen. De enige bedreiging vormen de radicale moslimorganisaties. Die houden wel filmvertoningen tegen, maar de literatuur wordt met rust gelaten.

Maaza vertelt dat er in Ethiopie geen vrouwelijke schrijvers zijn; dat vroeger moslims en christenen in goede harmonie samenleefden maar nu sinds een jaar of 12 niet meer, de samenleving is geradicaliseerd.

Gunduz haakt hierbij aan en vertelt over het proces van islamisering in Turkije: hoe de openbare ruimte kleiner wordt, hoe ook hij zijn gedrag op straat aanpast uit angst om iemand te beledigen en om die reden het mikpunt van agressie te worden. Als voorbeeld noemde hij het feit dat hij niet meer in het openbaar durft te eten tijdens ramadan. Als je een winkel hebt wil je bijvoorbeeld niet dat je dochter zich frivool kleedt want dan kopen ze niet meer bij jou. 

Het gesprek gaat verder over godsdienst en literatuur. Rodaan zegt: ik schrijf over de golven van de liefde, die zijn niet christelijk, niet moslim, niet nationaal, maar universeel.

s’Avonds zijn er weer optredens van buitenlandse en lokale schrijvers. Er is veel publiek – zo’n 300 man – en hoewel het weer in de openlucht is, is er nu een goede projectie mogelijk. Rodaan en zijn Indonesische nieuwe schrijversvriend en tolk maken er samen een enorme show van met gezang en al. Zelfs de taxichauffeurs blijven achter de heg stilstaan om toeschouwer te kunnen zijn van dit spektakel.

Na afloop bezoeken we met een stel Indonesische schrijvers, meisjes en de chauffeur een restaurant en een karaoke bar en hebben we urenlang ongelooflijk veel lol met het zingen van Engelse en Indonesische liedjes.

Link | Leave a comment | Share

Comments {0}